Ерте басталатын колоректалды қатерлі ісік (CRC) әлем бойынша көбейіп келеді

Жаңа мәліметтерге сәйкес, ерте басталатын колоректалды қатерлі ісік (CRC) ауруының жиілігі әлем бойынша артып келеді. Ғалымдар соңғы онжылдықта зерттелген 50 ел мен аймақтың 27-сінде ерте басталатын CRC жағдайлары көбейгенін анықтады. Бұл зерттеу The Lancet Oncology журналында жарияланды.

Зерттеушілер Cancer Incidence in Five Continents Plus мәліметтер базасынан алынған деректерді талдап, 1943-2003 және 2015-2017 жылдары диагноз қойылған ерте және кеш басталатын CRC-нің жас бойынша стандартталған жиілік көрсеткіштерін (ASR) анықтады. Зерттеудің негізгі мақсаты 25-49 жас аралығындағы жас ересектер мен 50-74 жас аралығындағы егде жастағы адамдар арасында CRC таралуының тенденцияларын салыстыру болды.

CRC жиілігі ең жоғары елдер

Соңғы 5 жылда ерте басталатын CRC-нің ең жоғары көрсеткіштері келесі елдерде байқалды:

• Австралия (ASR, 16.5)
• Пуэрто-Рико (ASR, 15.2)
• Жаңа Зеландия (ASR, 14.8)
• АҚШ (ASR, 14.8)
• Оңтүстік Корея (ASR, 14.3)

Ал кеш басталатын CRC жиілігі ең жоғары болған елдер:

• Нидерланды (ASR, 168.4)
• Дания (ASR, 158.3)
• Жапония (ASR, 156.0)
• Испания (ASR, 148.2)
• Хорватия (ASR, 146.8)

Соңғы онжылдықтағы тенденциялар

Соңғы 10 жылда ерте басталатын CRC 27 елде көбейсе, 23 елде тұрақты қалды. Ең жоғары жылдық өсім келесі елдерде тіркелді:

• Жаңа Зеландия (3.97%)
• Чили (3.96%)
• Пуэрто-Рико (3.81%)
• Англия (3.59%)

Ерте басталатын CRC жағдайлары артқан 27 елдің 14-інде, кеш басталатын CRC деңгейі тұрақты қалды (Аргентина, Франция, Ирландия, Норвегия және Пуэрто-Рико) немесе төмендеді (Австралия, Канада, Германия, Израиль, Жаңа Зеландия, Словения, Англия, Шотландия және АҚШ).

Ерте және кеш басталатын CRC жиілігі қатар өскен 13 ел анықталды. Өсу қарқыны екі топта ұқсас болды:

• Беларусь (3.24% vs 1.95%)
• Эквадор (2.10% vs 1.76%)
• Түркия (2.15% vs 1.83%)

Кейбір елдерде кеш басталатын CRC өсуі ерте басталатын CRC-ге қарағанда жоғары болды:

• Коста-Рика (2.38% vs 1.49%)
• Дания (2.40% vs 1.67%)
• Мартиника (3.85% vs 1.74%)
• Таиланд (3.77% vs 2.76%)

Кейбір елдерде ерте басталатын CRC-нің өсуі кеш басталатын CRC-ден жоғары болды:

• Чили (3.96% vs 1.55%)
• Хорватия (1.39% vs 0.80%)
• Финляндия (0.89% vs 0.61%)
• Жапония (2.94% vs 2.03%)
• Нидерланды (1.77% vs 1.25%)
• Швеция (2.32% vs 0.34%)

Жаһандық денсаулық сақтау мәселесі

Зерттеушілер былай қорытындылады:

"Бұрын тек жоғары табысты Батыс елдерінде байқалған ерте басталатын колоректалды қатерлі ісік көрсеткішінің артуы бүгінде әртүрлі экономикалық деңгейдегі және географиялық аймақтардағы мемлекеттерде тіркеліп, жаһандық құбылысқа айналды. Сондықтан ерте басталатын CRC себептерін анықтау және жергілікті ресурстар мен мәдениетке сай алдын алу стратегияларын әзірлеу үшін халықаралық ынтымақтастық пен жаһандық бастамалар қажет."

Қаржыландыру және мүдде қақтығысы

Бұл зерттеу Американдық Қатерлі Ісік Қоғамы тарапынан қаржыландырылды. Зерттеу авторлары ешқандай мүдде қақтығысын хабарламаған.